Etiket arşivi Suda eriyen vitaminler

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

B1 Vitamini: (TİYAMİN, ANÖRİN)

Suda eriyen vitaminlerden ilk olarak B grubu vitaminlerden başlayalım. B1 vitamini;

Dokulardaki Önemi

Tiyamin metabolik sistemlerde başlıca tiyamin pirofosfat şeklinde görev yapar.

Bu bileşik bir kokarboksilaz olarak, başlıca pürivik asit ve öteki a-ketoasitlerin dekarboksilasyonunda bir protein dekarboksilazla birlikte çalışır.

Dokularda difosfotiyamin halinde bulunur ve asitlerin dekarboksilasyonunu sağlayan koenzim görevini üstlenir.

Özellikleri

Isıya dayanıklı bir vitamindir.

120  0C’a 24  saat dayandığı halde, alkalik ortamda, konserveler içinde kolayca harap olur.

Dokularda CO2 tutulmasına zıt yönde oluşan bu dekarboksilasyonlar özellikle aşağıdaki reaksiyonları ilgilendirir:

Pürivik asit → Asetil CoA + CO2

Oksalasetik asit →    Pürivik asit + CO2

Sitrik asit →    a – ketoglutarik asit + CO2

a – ketoglutarik asit →  Süksinik asit + CO2

Bu reaksiyonlarla ilgili olan karbonhidrat metabolizması (özellikle beyinde) tiyamin eksikliğinde ileri derecede bozulur.

Günlük Miktar

Vücut ağırlığı, metabolizma ve vücut faaliyetine bağlı olarak gereksinim değişir.

Özellikle, karbonhihrat ütilizasyonunda kullanıldığı için, diyetteki glukoz miktarı ile orantılı alınması yerinde olur.

Günde optimal olarak 2 mg verilmelidir.

 Nerelerden alabiliriz

En çok hububat ve bira mayasında bulunur.

Hububat tanelerinden dikkatle hazırlanan kepeksiz beyaz unda ve ileri derecede temizlenmiş pirinçte bulunmaz.

Bezelye, fasulye, mercimek ve fındıkta bol; et, süt ve sebzelerde az bulunur.

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

Suda Eriyen Vitaminleri Neden Günlük Almalıyız?

Suda Eriyen Vitaminleri Neden Günlük Almalıyız?

Metabolizma canlı organizmadaki vital (vitamin Latince yaşam anlamına gelen “vita” sözcüğünden kaynaklanır) fonksiyonların yürütülebilmesi için enerjinin üretiminde gerekli fiziksel ve kimyasal süreçlerle işleyen tüm madde ve enerji dönüşümlerine verilen genel bir isimdir.

Metabolizmanın kilit noktasında yer alan enzimlerin sağlıklı çalışıp fonksiyonunu yerine getirebilmesi içinse vitaminler gereklidir.

Suda eriyen vitaminler;

B1 (thiamin);

B2 (riboflavin);

B3 (niacin);

B4 (cholin);

B5 (pantothenic acid);

B6 (pyridoxine);

B7 (biotin, vitamin H olarak da adlandırılır);

B9 (folic acid);

B12 (cobalamin) ve

C vitamini (Askorbik asit)’dir.

Suda eriyen vitaminlerden B12 hariç hiçbirisi vücutta depo edilmemektedir.

Fazla alınırsa böbrek yolu ile vücut dışına atılmaktadır.

Yağda eriyenler gibi suda eriyenlerin de günlük alınması gerekmektedir. Çünkü,  suda eriyen vitaminler değer olarak çok çabuk bozulan vitamin türleridir. Isıtma esnasında, saklama esnasında, hazırlama esnasında ya da özellikle pişirme esnasında besinlerin içeriğinde yer alan bu tip çözülebilen vitaminler hemen yok olabilmektedir.

Bu nedenle bu tip vitaminleri içeren gıda ürünlerini pişirme esnasında kaynatmamak, kızartmamak ya da başka bir işleme maruz bırakmamak gereklidir.

Mümkün olduğunca işleme sokulmadan ve hızlı bir şekilde tüketilmesi gerekir.

Bu yüzden suda eriyen vitaminleri içeren besinler dikkatli hazırlanmalı ve hemen tüketilmelidir.