Etiket arşivi Dünya Uyku Günü

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

Dünya Uyku Günü “İyi Uyu, Daha İyi Yaşa”

Dünya Uyku Günü nedir?

Dünya Uyku Derneği tarafından oluşturulan ve düzenlenen Dünya Uyku Günü, araştırmacılar, sağlık çalışanları, hastalar ve halk arasında bağlantılar kuran ve uyku sağlığı bilincini artıran uluslararası bir etkinliktir. Bu paydaş gruplarının her birinden katılımcılar, yerel kliniklerinde, kurumlarında, şirketlerinde ve topluluklarında uyku sağlığı bilinci etkinlikleri düzenler.

Etkinlik organizatörleri, etkinliklerini Dünya Uyku Günü’nün resmi web sitesi worldsleepday.org’a gönderir. Etkinliğinizi göndererek, etkinliğinizin tanıtımına katkıda bulunur ve tarihsel kayıtlara geçmesini sağlarsınız. Gönderilen etkinlikler, Dünya Uyku Günü komitesi tarafından belirlenen kısa listeye giren etkinliklere verilen yıllık bir ödül olan Seçkin Etkinlik Ödülü için otomatik olarak değerlendirmeye alınır. Kendi etkinliğinizi düzenlemek için ilham almak üzere ödüllü etkinlikler listemize göz atın!

Dünya Uyku Günü Komitesi, Dr. Fang Han (Çin) ve Dr. Lourdes DelRosso (Amerika Birleşik Devletleri) tarafından eş başkanlık edilmektedir.

 

Uyku sağlık için çok önemlidir.

Uyku, beslenme ve fiziksel aktivite gibi sağlığın temel unsurlarından biridir.

Uyku, hafıza ve öğrenmeyi destekler.

Uyku, beyindeki atıkları temizlemeye ve beyin sağlığını geliştirmeye yardımcı olur.

Uyku beyin sağlığını destekler, beyin sağlığı da uykuyu destekler.

Uyku bağışıklık sağlığını destekler, bağışıklık sağlığı da uykuyu destekler.

Uyku, bağışıklık sisteminin bakteri ve virüsleri temizlemesine yardımcı olur.

Uyku, eski hücrelerin geri dönüşümüne ve vücudumuzun ve enerji seviyelerimizin korunmasına yardımcı olur.

Kötü uyku sağlığı, insan sağlığı üzerinde birçok önemli etkiye sahip olabilir.

Kötü uyku, obezite, diyabet, koroner arter hastalığı ve kardiyovasküler mortalite ile ilişkilendirilmiştir.

Kötü uyku, bağışıklık tepkisini azaltarak enfeksiyonlara karşı daha fazla duyarlılık yaratabilir ve bu da uyku kalitesini daha da düşürür.

Obstrüktif uyku apnesi ve hızlı göz hareketi uyku davranış bozukluğu gibi bazı uyku bozuklukları, bilişsel bozukluk, demans, nöbet riski ve inme riskinde artış ile ilişkilidir.

Kötü uyku, tepki süresinin uzamasına, karar verme yeteneğinin bozulmasına ve alkol zehirlenmesine benzer etkiler gösteren bilişsel bozukluğa neden olabilir.

Uykululuk, sürücü uykuya dalmasa bile güvenli sürüşü engelleyebilir.

Uyku sağlığı çok boyutludur.

“Sağlıklı uyku” sadece “yeterli uyku”dan daha fazlasını ifade eder. Uyku sağlığını ve dolayısıyla genel sağlık ve refahı etkileyen altı boyut vardır.

“Sağlıklı uyku”yu farklı yönlere ayırmak, uyku sağlığı savunucularına sağlıklı uyku davranışlarını teşvik eden daha odaklanmış mesajlar sunar.

Uyku sağlığının altı boyutu şunlardır:

Süre: 24 saat içinde ne kadar uyudunuz?

Verimlilik: Ne kadar iyi uykuya dalıyor ve uykuda kalıyorsunuz?

Zamanlama: Ne zaman uyuyorsunuz?

Düzenlilik: Uyku ve uyanma saatleriniz tutarlı mı?

Uyanıklık: Uyanık olduğunuz saatlerde iyi bir odaklanma ve dikkat seviyesi koruyabiliyor musunuz?

Kalite: Uykunuzdan memnun musunuz?

Uyku sağlığınıza öncelik vermek için bir plan yapın.

Her kişinin günlük hayatı benzersizdir, bu nedenle uyku sağlığınızı iyileştirmek için tek bir yöntem yoktur.

Her kişi kendi durumunu ayrı ayrı değerlendirmelidir. Şunları göz önünde bulundurun:

Uyku ortamınızı nasıl kontrol edebilirsiniz? Uyku ortamınız, iyi bir uyku için en önemli faktörlerden biridir, ancak kontrol etmesi en zor olanı da olabilir. Kontrol edebileceğiniz şeyleri kontrol edin. Işığı (özellikle telefon ekranlarını) en aza indirin; sıcaklığı serin tutun; sesleri kontrol etmek için “beyaz gürültü” veya başka bir yöntem kullanın. En önemli kısım, uyku alanınız konforlu olmalı  ve rahatlayabilmenizdir.

Yatma saatiniz ne zaman? Her gün aynı saatte yatmayı planlayın. Düzenlilik çok önemlidir!

Gecede ne kadar uyuyorsunuz? Gecede en az 7 saat uyumayı hedefleyin.

Uykunuzdan memnun musunuz?

Uyku sağlığınız üzerinde çalışırken bu soruya verdiğiniz yanıtları kaydedin. İlerlemenizi takip edin.

Uyku sağlığınıza öncelik vermek için bir plan yaparken bu sorularla başlayın. Dikkate alabileceğiniz sayısız başka soru ve ayrıntı var, ancak her şeyi bir anda değiştiremezsiniz! İlk adımınız en önemlisidir: Uykunun sağlığınız için çok önemli olduğunu kabul edin ve ona öncelik verin!

 

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

Dünya Uyku Günü 2025

2025 Dünya Uyku Günü 14 Mart 2025 Cuma günü gerçekleşti.

2025 Teması: Uyku Sağlığını Bir Öncelik Haline Getirin

Bu yıl Dünya Uyku Günü’nün teması Uyku Sağlığını Öncelikli Hale Getirin‘dir.

Dünya Uyku Günü, binlerce diğer uyku sağlığı uzmanı ve savunucusuyla birlikte uyku sağlığını teşvik etmek için bir fırsattır. Hep birlikte uyku sağlığını ve #DünyaUykuGünü’nü desteklediğimizde, birleşik çabamız parçalarının toplamından daha büyük olacaktır. Dünya Uyku Günü’nde uyku sağlığını duyurun ve uykuyla ilgili farkındalığın yükselmesine yardımcı olun!

Harekete Geçme Çağrısı – Uyku Sağlığına Öncelik Verin!

Çevrimiçi #DünyaUykuGünü’nü paylaşın

Her yıl, dünyanın dört bir yanındaki Dünya Uyku Günü için, bu alanda çalışan bilim insanları toplumlarında ve ülkelerinde uyku sağlığı farkındalığı etkinlikleri düzenlemektedir.

Dünya Uyku Günü makalesini okuyun

‘Uykuya Uyanış: On Altı Yıllık Küresel Girişimler ve Gelecek Yönelimleri’ başlıklı bu makale, Dünya Uyku Günü’nün (WSD) ilk 16 yılındaki büyümesini ve etkisini incelemektedir. Makale, WSD etkinliklerinin dünya çapında genişlemesini incelemekte, bölgesel eğilimleri ve sağlık hizmeti sağlayıcılarının, gönüllülerin ve kuruluşların artan katılımını vurgulamaktadır. Ayrıca, özellikle Afrika ve Okyanusya gibi yetersiz hizmet alan bölgelerde WSD’nin erişimini artırmak için gelecekteki stratejiler de tartışılmaktadır.

Makalenin orjinal halini indirmek için tıklayınız.

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

Sağlık İçin Uyku Gereklidir!!!

2023 Dünya Uyku Günü, 17 Mart Cuma günü gerçekleştirilecek etkinliklerle Dünya genelinde kutlanacaktır. Bu sene belirlenen “Sağlık İçin Uyku Gereklidir” sloganı belirlenmiştir. Tıpkı iyi yemek yemek ve egzersiz yapmak gibi, uyku da kişinin fiziksel, zihinsel ve sosyal esenliği için temel oluşturan bir fizyolojik ritimdir.

2023 Dünya Uyku Günü

Sağlıklı uyku, basit bir süreden daha fazlasıdır. Kaliteli uykunun üç unsuru şunlardır:

Süre: Uykunun uzunluğu uyuyan kişinin ertesi gün dinlenmiş ve uyanık olabilmesi için yeterli olmalıdır.
Süreklilik: Uyku dönemleri, parçalanma olmaksızın kesintisiz olmalıdır.
Derinlik: Uyku, yenileyici olacak kadar derin olmalıdır.

Uyku, insan sağlığının temel direğidir. Dünya Sağlık Örgütü, “sağlığı” “sadece hastalık veya sakatlığın olmayışı değil, fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik hali” olarak tanımlamaktadır. Onlarca yıl süren araştırmalar, uykunun fiziksel, zihinsel ve sosyal refah için önemini göstermiştir.

Uyku sağlık için gereklidir. Beslenme ve fiziksel aktivite gibi sağlığın kritik bir ayağıdır.

Uyku, hafızayı ve öğrenmeyi desteklemeye yardımcı olur.

Uyku, beyindeki atıkları temizlemeye ve beyin sağlığını geliştirmeye yardımcı olur.

Uyku beyin sağlığını destekler ve beyin sağlığı uykuyu destekler.

Uyku bağışıklık sağlığını destekler ve bağışıklık sağlığı uykuyu destekler.

Uyku, bağışıklık sisteminin bakteri ve virüsleri temizlemesine yardımcı olur.

Uyku, eski hücrelerin geri dönüştürülmesine ve vücudumuzun ve enerji seviyelerimizin korunmasına yardımcı olur.

Uyku sağlığı, popülasyonlar arasında eşit olmayan bir şekilde dağılmıştır ve sağlık eşitliğini iyileştirmek için önemli bir hedeftir.

Kötü uyku sağlığının insan sağlığı üzerinde çok sayıda önemli etkisi olabilir.

Yetersiz uyku obezite, diyabet, koroner arter hastalığı ve kardiyovasküler mortalite ile ilişkilendirilmiştir.

Kötü uyku, bağışıklık tepkisini düşürebilir ve uyku kalitesini daha da azaltan enfeksiyonlara karşı daha fazla duyarlılık oluşturur.

Obstrüktif uyku apnesi ve hızlı göz hareketi uyku davranış bozukluğu gibi bazı uyku bozuklukları bilişsel bozulma, demans, nöbet riski ve artmış inme riski ile ilişkilidir.

Kötü uyku, alkol zehirlenmesine benzer etkide reaksiyon sürelerinde azalma, muhakemede bozulma ve bilişsel bozulma ile sonuçlanabilir.

Uyuşukluk, sürücü uyumasa bile güvenli sürüşü bozabilir.

Avrupa Nöroloji Akademisi ve Dünya Sağlık Örgütü, beyin sağlığı için uykunun önemini kabul etmiştir. 2022’de Amerikan Kalp Derneği, kardiyovasküler sağlık için sekiz temel faktör listesine uykuyu ekledi.

Dünya Uyku Derneğinin önerdiği; rahatlatıcı ortamlar ve sesler içeren yeni site olan yoursleepstation.com‘a uyku öncesi göz atmanızı tavsiye ederim.

Sağlıklı Yaşam=Sağlıklı Uyku

 

 

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

Dünya Uyku Günü (19 Mart 2021)

Dünya Uyku Günü, uykunun kutlanması ve tıp, eğitim, sosyal yönler dahil olmak üzere uyku ile ilgili önemli konularda bir eylem çağrısı yapmayı amaçlayan yıllık bir etkinliktir.

Dünya Uyku Derneği’nin Dünya Uyku Günü Komitesi tarafından organize edilmektedir ve uyku bozukluklarının daha iyi önlenmesi ve yönetimi yoluyla uyku sorunlarının toplum üzerindeki yükünü azaltmayı amaçlamaktadır. Dünya Uyku Günü, her yıl İlkbahar İlkbahar Ekinoksundan önceki cuma günü yapılır.

14. Dünya Uyku Günü’nün sloganı ‘Düzenli Uyku, Sağlıklı Gelecek’tir.

Nasıl düzenli uyuyabiliriz? Uykunun hem zamanlamasını hem de uzunluğunu düzenleyen iki süreci hatırlamamız gerekiyor: Sirkadiyen düzenleme (C süreci) ve aynı zamanda iki süreçli uyku modeli olarak da bilinen homeostatik kontrol (S süreci). Çevre, stres ve ilaçlar gibi birçok başka faktör uykuyu etkilese de; Bu iki süreci anlamak, tutarlı bir uyku programı için çabalamamıza yardımcı olacaktır. C İşlemi, beynimizin hipotalamusun üst kiyazmatik çekirdeği (SCN) adı verilen bir bölümü tarafından düzenlenen iç saatimizi ifade eder. Bu saat, ışık ve melatoninin etkisiyle 24 saatlik uyku-uyanma döngüsünü düzenler ve kontrol eder. Işık yokluğunda (akşam saatlerinde olduğu gibi), melatonin uykuyu teşvik etmek için üretilir, ancak ışığın varlığında melatonin üretimi durur ve beynimize gündüz olduğunu ve uyanmamız gerektiğini bildirir. Davranışımız bu doğal sinyalleri geçersiz kılabilir. Örneğin, geceleri parlak ışıklar melatonin üretimini durdurur ve gecenin geç saatlerine kadar uykuyu geciktirir.

Süreç S, uyanık geçirdiğimiz önceki zaman miktarına bağlı olarak uykuyu teşvik eder. Uyanıklık sırasında beynimiz uykuyu teşvik eden maddeler biriktirir, uyuduğumuzda bu maddeler temizlenir ve tekrar uyanık hissederiz. Bu süreç, öğleden sonra kestirdiğimizde özellikle önemlidir, çünkü uykuyu teşvik eden maddeleri tüketiriz ve akşamları makul bir zamanda uykuya dalamayız. En iyi uyku, uyku / uyanma zamanlarımızı iç saatimizle senkronize ettiğimiz zamandır ve uyku eğilimimiz, C süreci ile S süreci arasındaki mükemmel dengeyi buluyor.

Uykunun hafıza konsolidasyonu, inflamasyon kontrolü, hormon regülasyonu, kardiyovasküler düzenleme ve diğer birçok önemli fonksiyon gibi birçok fizyolojik sistemle ilgili olduğunu hatırlamak önemlidir. Bu nedenle yetersiz uyku süresi ve kötü uyku kalitesi birçok önemli olumsuz sağlık sonucuyla ilişkilendirilecektir. Azalmış uyku süresinin bilişsel ve yürütme işlevlerinde bozulmalara neden olduğu gösterilmiştir, kötü uyku ise zayıf zihinsel sağlıkla ilişkilendirilmiştir. Sağlıklı uykuya ulaşmak için öncelikle uyku hijyenini öneriyorum.

Uyku Hijyeni

Sağlıklı bir uykunun vazgeçilmezidir. Uyku hijyeni için bireysel ve çevresel faktörlere dikkat edilmesi gerekmektedir.

  • Düzenli aerobik egzersiz
  • Akşam yemeğinin ağır ve geç saatte olmaması
  • Özellikle akşamları kafein ve alkol alınmaması
  • Çevre (oda) şartları
  • Sabah uyanınca yataktan oyalanmadan kalkma
  • Gündüz uyumama
  • Sabah hep aynı saatte kalkma
  • Uyumak için çabalamama (uyku kaçmışsa 15-20 dk içinde yataktan çıkma)

İyi Bir gece uykusu için

  • Yataktan önce rahatlatıcı bir rutin geliştirin.
  • Yatağınızda oturarak beklemeyin.
  • Yatağınızın yanında bulunan ve gözünüze takılan saatinizi göremeyeceğiniz bir yere kaldırın.
  • Bilgisayar, tablet, akıllı telefon gibi aşırı ışık veren aletlerin uykudan önceki kullanımlarını sınırlandırın. Bu durum; özellikle de sosyal medya kanallarında aşırı zaman tüketen ve uykusuzluktan yakınan bireylerin uykusuz kalmalarının sebeplerinden birisidir.
  • Eğer uyuyamıyorsanız (en fazla 30 dakika), yataktan kalkın ve rahatlatıcı birkaç aktivite yapın.
  • Kitap okuyun veya rahatsız bir sandalyede oturup televizyondaki en sıkıcı programı izleyin; bu durum beyninize, yatağın uyanık kalınan ya da endişe duyulan yer değil uyunması gereken yer olduğu bilincini yerleştirecektir ve uykunuzun gelmesine sebep olacaktır, uykunuz geldiği anda da tekrar yatağınıza dönün.
  • Yatmadan önce omega-3 yağ asidi (balık yağı) kullanılması

Düzenli uyku ve sağlıklı gelecek dileklerimle…