Etiket arşivi Vitamin C

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

C Vitamininin Gücü

C Vitamini Antioksidan gücü ile neler yapabiliyor bir görelim.

Yara iyileşmesi, enfeksiyonlar ve tüberküloz

C vitamininin bir antioksidan olarak rolü ayrıca dokuyu onarmaya ve iltihaplanma ve oksidasyondan gelen hasarı azaltmaya yardımcı olur.

Yeterli C vitamini seviyesine sahip kişilerin, C vitamini eksikliği olan insanlara göre enfeksiyonlarla daha iyi mücadele edebilecekleri düşünülmektedir.

C Vitamini ayrıca, özellikle yetersiz beslenen ve fiziksel olarak stresli kişilerde akut solunum yolu enfeksiyonlarının önlenmesine yardımcı olabilir.

Araştırmacılar ayrıca, C vitamininin bir laboratuar kültüründe ilaca dirençli tüberküloz (TB) bakterilerini öldürebileceğini buldular. 2013 yılında yayınlanan bir araştırma TBC ilaçlarına C vitamini eklemenin tedavi süresini azaltabileceğini göstermektedir.

C vitamini ve kanser tedavisi

C vitamini kanser tedavisinde yardımcı olabilir. Bir antioksidan olarak, vücudu oksidatif strese karşı korur ve diğer moleküllerin oksidasyonunun önlenmesine yardımcı olur. Vücuttaki diğer antioksidanları da yeniden üretiyor gibi görünüyor.

Yükseltgenme reaksiyonları serbest radikaller üretir. Serbest radikaller, hücrelere zarar veren zincir reaksiyonlarını başlatabilir.

Bazı dozlarda kanserli dokunun büyüme hızını düşüren C vitamini dozunun yüksek olduğu bulunmuştur. Araştırmacılar, tedavi seçenekleri sınırlı olan kanser hastalarında C vitamini kullanmayı önermektedirler.

Hangi kanserlerin C vitamini tarafından etkilenebileceğini ve bu etkinliğin uzun vadeli etkilerinin yanı sıra, C vitamini ile birlikte hangi etkili tedavilerin kullanılabileceğini anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Bazı bilim adamları kanser tedavisinde C vitamini kullanımına itiraz etmişlerdir.

Bununla birlikte, 2013 yılında araştırmacılar yüksek dozda intravenöz C vitamini kanser hastalarına fayda sağlayabileceğinin kanıtını buldular.

Halen devam etmekte olan araştırmalar, yüksek C vitamini konsantrasyonlarının büyümeyi durdurabileceğini veya hatta çok çeşitli kanser hücrelerini öldürebileceğini göstermiştir. Sadece intravenöz C vitamini uygulaması, kansere karşı etkili olduğu bulunan yüksek dozları sağlayabilir.

Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), kemoterapi ve radyasyon tedavisi gören hastalar dahil, kanser hastalarının tedavisinde intravenöz C vitamini kullanımını henüz onaylamamıştır ve bir tedavi olarak tanınmamaktadır.

 C vitamininin diğer yararları;

Kardiyovasküler sağlık: C vitamini kan damarlarını genişletebilir ve bu, kalp hastalığı ve hipertansiyona veya yüksek tansiyona karşı korunmaya yardımcı olabilir.

Kolesterol düzeyleri: Bunlar yeterli C vitamini seviyesine sahip kişilerde daha düşük bulundu.

Katarakt: C vitamini, yaşa bağlı maküler dejenerasyonun yanı sıra katarakt riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Diyabet: Hastaların, C vitamini bakımından zengin meyve ve sebzeler yediklerinde böbreklerin, gözlerin ve sinirlerin bozulma olasılığı daha düşüktür.

Anemi: C vitamini demir emilimini arttırır.

Histamin: Histamin, alerji dediğimiz tabloya neden olan bir maddedir. 1992’de yapılan bir çalışma, günde 2 gram (g) C vitamini alan kişilerde daha düşük kan histamin seviyelerini buldu.

 

C vitamini soğuk algınlığını tedavi edebilir mi?

Birçok insan C vitamininin soğuk algınlığı ilacı olabileceğine inanıyor, ancak araştırmalar bunu doğrulamadı. Bununla birlikte, yüksek dozlarda C vitamini, ciddi fiziksel aktiviteye ve soğuk havaya maruz kalan insanları koruyabilir.

Çok fazla alabilir miyim?

Çok fazla C vitamini, bir soruna neden olması muhtemel değildir. Bununla birlikte, günde 1000 mg’ın üzerinde yüksek alım yapılması, C vitamininin hiçbirinin bağırsakta emilmediği anlamına gelebilir. Bu ishal ve gastrointestinal rahatsızlığa neden olabilir.

Takviyeler yoluyla C vitamini alımının yüksek olması, ancak diyet yoluyla yapılmaması böbrek taşlarına neden olabilir ve menopoz sonrası kadınlarda kardiyovasküler sorun riskini artırabilir, ancak bu doğrulanmamıştır.

Demir emilim bozukluğu olan kalıtsal hemokromatozisi olan kişiler, C vitamini takviyesi almadan önce doktorlarıyla konuşmalıdır, çünkü yüksek C vitamini seviyeleri doku hasarına neden olabilir.

Yetişkin erkekler ve kadınlar için önerilen günlük C vitamini alımı en fazla 2.000 mg’dır.

Peki  C vitamini Eksikliğinde Neler Olur?

 Çocuklarda

Sterilize besinlerle besinlerle beslenen ve ayrıca C vit. almayan çocuklarda skorbüt hastalığı görülür.

Femurun alt ucunda, diş etlerinde, böbrek ve barsaklarda, deri altında geniş kanamalar yanında, kemik ve dişlerde peteşiler görülür.

Kemiklerin büyümesi duraklar.

Hücreler arası kollajen gelişemez.

Kolay kemik kırılmaları gözlenir.

Erişkinlerde

Özellikle yaşlı kişilerde, diyet nedeniyle skorbüt görülür.

Diş ve diş etlerinde patolojik değişiklikler meydana gelir.

Damar duvarları aşırı frajilleşir.

Bacaklarda küçük peteşiler, doku içine yaygın kanamalar görülür.

Letarji ve depresyona eğilim ile enfeksiyonlara eğilim artar.

Aşırı yetmezlikte serebral hemoraji görülür.

Skorbüt hastalığı

Skorbüt hastalığı C vitamini eksikliğinden kaynaklanır. Belirtileri arasında şişmiş eklemler, kanama diş etleri ve gevşek dişler, anemi ve yorgunluk sayılabilir.

Uzun süreli deniz seferlerinde, savaşlarda ve taze besin alamayan şahıslarda skorbüt hastalığının oluşumu yüzyıllar önce dikkati çekmiştir.

Skorbütte endotel hücreleri uygun şekilde birbirine yapışmadığı ve damar çeperinde normal olarak bulunan kollajen fibriller yetersiz kaldığı için, kan damarlarının çeperleri aşırı frajildir.

Özellikle kapiller kolayca yırtılabilir ve bütün vücutta hemorajiler görülür.

Derinin altındaki hemorajiler bazan bütün vücudu kaplayan purpura halinde görülür .

Kapiller frajilite testi ile çok  sayıda peteşi ortaya çıkması da C vit. eksikliğinin kolayca tanısını sağlar.

ileProf. Dr. Mustafa SAYGIN

Soğuk Havalara Karşı; C Vitamini

C vitamininin Yapı ve Özellikleri

C vitamini sağlık için hayati bir vitamindir. Kemik, cilt ve kan damarlarının oluşmasına ve korunmasına yardımcı olur. L-askorbik asit, askorbik asit veya L-askorbat olarak da bilinir.

. Kemik, cilt ve kan damarlarının oluşmasına ve korunmasına yardımcı olur. L-askorbik asit, askorbik asit veya L-askorbat olarak da bilinir.

Askorbik asit, kollajenin yapısal bir bileşiği olan hidroksiprolinin oluşumundaki hidroksilasyon aşamasını hızlandıran prolin hidroksilazın aktivasyonu için gereklidir.

Askorbik asit olmadan vücudun hemen hemen bütün dokularında yapılan kollejen lifleri kusurlu ve zayıftır.

Bu nedenle, C vitamini deri altı dokusu, kıkırdak, kemik ve dişlerde liflerin büyümesi ve dayanıklılığı için gereklidir .

Suda eriyen ve kuvvetli bir indirgeyici olan C vitamini, kolayca oksitlenir. 100 oC’de özellikle, alkalik ortamda O2 ile hızla haraplanır.

Konserve besinler anaerobik olarak hazırlanmamışsa içlerinde C vit. bulunmaz.

Yemeklerin fazla kaynaması, tekrar tekrar ısıtılması, sıcakta uzun süre bırakılması C vitaminini haraplar.

Neden C vitaminine ihtiyacımız var?

C vitamini de dahil olmak üzere vitaminler organik bileşiklerdir. Organik bir bileşik canlılarda var olan ve karbon ve oksijen elementlerini içeren bileşiktir.

C vitamini suda çözünür ve vücut onu depolamaz. Yeterli C vitamini seviyesini korumak için insanlar günlük onu içeren yiyecek alımına ihtiyaç duyarlar.

C vitamini, kollajen, L-karnitin ve bazı nörotransmitterlerin üretimi de dahil olmak üzere birçok vücut fonksiyonunda önemli bir rol oynar. Proteinlerin metabolize edilmesine yardımcı olur ve antioksidan aktivitesi bazı kanser riskini azaltabilir.

Kollajen üretilmesine yardımcı olan C vitamininin, bağ dokusunun ana bileşeni ve memelilerde en bol bulunan proteindir. Kas dokusunun yüzde 1 ila 2’si kollajendir. Bu gibi lifli dokularda hayati bir bileşendir.

  • Tendonlar
  • Ligamentler
  • Cilt
  • Kornea
  • Kıkırdak
  • Kemikler
  • Bağırsak
  • Kan damarları

 C Vitamini Kaynakları

En önemli kaynaklar sırasıyla; portakal, limon, greyfurt, erik, armut ve elmadır.

Sebzelerden; karnabahar, maydanoz, lahana, domates, biber C vitamininden zengindir; salata ve mantarda da az miktarda bulunur.

Anne sütünde C vit. inek sütünden daha fazladır.

Tedavi için sentetik askorbik asit kullanılmaktadır.

Böbreküstü ve hipofiz bezlerinde, barsak çeperinde, humor aköz ve korpus vitreumda, lenste, lökositlerde yüksek; eritrosit, kaslar ve beyinde ise az miktarda bulunur.

İdrardaki askorbik asit miktarı besinlerle alınana parelel olarak değişir.

Günlük miktar

Yetişkin erkekler günde 90 miligram (mg) C vitamini tüketmeli ve kadınlar günde 75 mg tüketmelidir. Hamilelik sırasında, kadınlar emzirme döneminde günde 85 mg ve 120 mg olmalıdır.

Gelişmiş ülkelerde, çoğu insan yeterli miktarda C vitamini alır, ancak bazı grupların bundan yoksun olma olasılığı daha yüksektir.

Bu gruplar;

Sigara içenler ve pasif içiciler

Sınırlı yemek çeşitliliği olan insanlar

Buharlaştırılmış veya kaynamış süt tüketen bebekler

Malabsorpsiyonlu insanlar ve bazı kronik hastalıklar

Sigara içenler içmeyenlere göre daha düşük C vitamini seviyelerine sahiptir, çünkü kısmen oksidatif stres seviyelerine sahiptirler. Sigara içmek aynı zamanda ağız, boğaz ve akciğerlerin mukoza zarlarında iltihaplanma ve hasara neden olur.

C vitamini sağlıklı mukoza için gereklidir ve enflamasyonun azaltılmasına yardımcı olur, bu nedenle sigara içenlerin her gün ekstra 35 mg C vitamini tüketmeleri önerilmektedir